Exxon Kıdemli Başkan Yardımcısı Neil Chapman küresel petrol stoklarının tarihi dip seviyelere yaklaştığını belirterek brent petrol fiyatları için 160 dolar seviyesini işaret etti. Bernstein konferansında konuşan Chapman envanterlerin operasyonel taban sınırına gerilemesiyle birlikte piyasada sert kırılmalar bekliyor. Enerji devi arz açığının fiziki piyasada doğrudan yukarı yönlü baskı yaratacağını öngörüyor. Chapman envanter erimesinin sürmesi durumunda brent petrol fiyatları genelinde parabolik yükselişler yaşanabileceğini vurguladı.
Chevron Üst Yöneticisi Mike Wirth de piyasadaki tampon mekanizmaların istikrarlı şekilde azaldığını teyit etti. Wirth haziran ve temmuz aylarında fiziki tedarik sıkışıklığının artacağını tahmin ediyor. Hürmüz Boğazı üzerindeki blokaj sebebiyle günlük 12 ila 13 milyon varil petrol piyasaya ulaşamıyor. Sektör temsilcileri jeopolitik gerilimlerin enerji koridorları üzerindeki baskıyı artırdığını belirtiyor.
Goldman Sachs verileri mayıs ayında küresel stokların günlük 8,7 milyon varil gerilediğini ortaya koydu. Yatırım bankası JPMorgan ise 2026 yılı başında mevcut olan 8,4 milyar varillik envanterin sadece 0,8 milyar varilinin operasyonel stres yaratmadan kullanılabileceğini hesapladı. Analistler OECD ticari stoklarının haziran ayına kadar kritik sınıra ineceğini öngörüyor.
Piyasa uzmanları Hürmüz Boğazı kapalı kalmaya devam ederse eylül ayında küresel operasyonel tabana ulaşılacağını tahmin ediyor. Talep yıkımının günlük 5,5 milyon varilde dengelenmesi bile petrol fiyatları dinamiklerini değiştirmeye yetmiyor. Piyasalar nisan sonundaki zirvelerin ardından gerileyerek küresel tüketimi geçici olarak teşvik etti. Yatırımcılar İran ile bir anlaşmanın yakın olduğuna dair beklentilerle vadeli kontratları baskılasa da fiziki piyasada petrol fiyatları için destekleyici unsurlar birikiyor.
Birleşik Arap Emirlikleri devlet petrol grubu Adnoc sevkiyat hacminin normale dönmesinin zaman alacağını açıkladı. Adnoc Üst Yöneticisi Sultan al-Jaber çatışma bitse dahi eski akışın yüzde 80’ine ulaşmanın en az dört ay süreceğini belirtti. Al-Jaber tam kapasiteye dönüşün ancak 2027 yılının ilk veya ikinci çeyreğinde mümkün olabileceğini öngörüyor.
Sektör uzmanları ABD Stratejik Petrol Rezervi salınımlarının petrol fiyatları artışını yavaşlattığını ifade ediyor. Ancak geçici kaynakların tükenmesi piyasa hareketlerini yeni şoklara karşı tamamen savunmasız bırakıyor. Çin’in ticari ve stratejik stoklarındaki gizli azalış küresel arz krizini derinleştiriyor. Yatırımcıların vadeli işlem piyasalarında yarattığı yoğun talep fiziksel arz yetersizliği ile birleşerek dengesizliği büyütüyor.
Derinleşen enerji krizi hükümetleri gelecekteki bölgesel savaş risklerine karşı daha büyük stratejik rezervler oluşturmaya zorluyor. Politikacıların envanterleri yeniden doldurma eğilimi piyasaya ek bir talep baskısı getiriyor. Ortaya çıkan tablo orta vadede petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü kalıcı bir gerilim yaratıyor. Tüketicilerin düşük fiyat döneminde alımları artırması petrol fiyatları için gelecekteki yükseliş potansiyelini besliyor.
Orta Doğu’daki enerji altyapısında meydana gelen hasarların onarılması için şirketlerin milyarlarca dolarlık harcama yapması gerekiyor. Finansal analistler yüksek enerji maliyetlerinin küresel ekonomiyi resesyona sürükleyebileceğini not ediyor. Trump yönetiminin piyasayı sözlü yönlendirmelerle sakinleştirme çabaları ise stokların daha hızlı tükenmesine yol açarak petrol fiyatları artışını tetikliyor. Üç aydan kısa bir süre içinde operasyonel tabana ulaşıldığında petrol fiyatları tarihi zirvelerini tazeleyebilir.
